Izraeli po përjeton një rritje dramatike të rasteve të çrregullimit të stresit post-traumatik (PTSD) dhe të vetëvrasjeve mes ushtarëve, pas ofensivës dyvjeçare në Gaza që nisi pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, sipas raporteve të Ministrisë së Mbrojtjes dhe ofruesve shëndetësorë.
Sipas të dhënave zyrtare, rastet e PTSD-së janë rritur me rreth 40% që nga shtatori 2023, ndërsa autoritetet parashikojnë një rritje deri në 180% deri në vitin 2028. Nga 22.300 ushtarë dhe personel të trajtuar për plagë lufte, 60% vuajnë nga trauma psikologjike.
Lufta u zgjerua shpejt edhe në frontin verior me Hezbollahun në Liban, duke përfshirë qindra mijëra ushtarë dhe rezervistë në disa nga përplasjet më të ashpra në historinë e vendit. Autoritetet izraelite thonë se më shumë se 1.100 ushtarakë izraelitë janë vrarë që nga 7 tetori, ndërsa burime palestineze dhe libaneze raportojnë dhjetëra mijëra viktima civile në Gaza dhe Libanin jugor.
Studimet izraelite tregojnë se trauma e ushtarëve buron nga frika e vazhdueshme për jetën dhe nga ajo që psikologët e quajnë “dëmtim moral” – barra psikologjike e vendimeve të marra në kushte lufte, kur civilë, përfshirë gra dhe fëmijë, janë vrarë apo plagosur aksidentalisht.
Një komision parlamentar konstatoi se 279 ushtarë tentuan vetëvrasje në periudhën janar 2024 – korrik 2025, me 78% të rasteve që i përkisnin trupave luftarake. Ekspertët paralajmërojnë se rreziku rritet ndjeshëm kur trauma mbetet e patrajtuar.
Ministria e Mbrojtjes thotë se ka zgjeruar buxhetin dhe shërbimet e shëndetit mendor, ndërsa organizata joqeveritare dhe qendra shëndetësore kanë ofruar terapi alternative për qindra ushtarë. Megjithatë, profesionistët e shëndetit mendor paralajmërojnë se sistemi është i mbingarkuar, procedurat për njohjen zyrtare të traumës janë të gjata dhe shumë ushtarë hezitojnë të kërkojnë ndihmë.
Ndërkohë, me trupat izraelite ende të dislokuara në Gaza dhe pjesë të Libanit jugor, si dhe me tensionet në rritje në rajon, rreziku për një përshkallëzim të ri mbetet i lartë, duke thelluar edhe më tej krizën e shëndetit mendor në radhët e ushtrisë.
