Kryeqyteti i Iranit është vetëm disa javë larg nga përfundimi i furnizimit me ujë pas një krize historike të ujit.
Kryeqyteti i Iranit, Teherani, është në mënyrë të rrezikshme pranë “ditës zero” – momentit kur rubinetat pushojnë së funksionuari për shumicën e 10 milionë banorëve të qytetit. Pas pesë viteve radhazi me thatësirë, temperatura rekord dhe dekada të tëra menaxhimi të dobët të burimeve ujore, furnizimi me ujë i Teheranit është në kolaps.
Rezervuarët kryesorë të qytetit, të ushqyer nga digat malore, janë aktualisht vetëm në 21% të kapacitetit. Për të kursyer atë që ka mbetur, autoritetet kanë ulur presionin e ujit pothuajse në gjysmën e tij, duke ndikuar mbi 80% të familjeve. Për shumë banorë që jetojnë në ndërtesa të larta, kjo do të thotë mungesë totale e ujit.
Tani uji po shpërndahet me cisterna. Ata që kanë mundësi financiare po instalojnë depo private uji, ndërsa të tjerët po largohen krejtësisht nga qyteti për të ulur kërkesën. Qeveria tashmë ka shpallur pushime publike për të kufizuar përdorimin e ujit dhe energjisë elektrike – dhe po shqyrton një mbyllje njëjavore për të larguar njerëzit nga kryeqyteti.
Kjo krizë nuk erdhi papritur.
Ekspertët thonë se ndryshimet klimatike kanë ulur reshjet me më shumë se 40% krahasuar me mesataret historike. Por problemi më i madh janë dekada të tëra praktikash të paqëndrueshme: mbipërdorimi i ujërave nëntokësore, bujqësia joefikase dhe zgjerimi i shpejtë urban pa një strategji afatgjatë për ujin. Në disa pjesë të Teheranit, toka po fundosej me më shumë se 25 cm në vit për shkak të shembjes së shtresave ujore nëntokësore.
“Kjo nuk është më një krizë,” paralajmëron shkencëtari i ujit, Kaveh Madani. “Kjo është falimentim ujor dhe një pjesë e dëmit është tashmë e pakthyeshme.”
Ministri i energjisë i Iranit thotë se 30 nga 31 provinca po përjetojnë stres ujor. Dhe ndërsa qeveria ndjek zgjidhje të shpejta si transferimi i ujit dhe racionimi, ekspertët thonë se vetëm reformat e thella strukturore – veçanërisht në sektorin e bujqësisë – mund të shmangin kolapsin e plotë.
CNN
