Presidenti i SHBA-së Donald Trump po përballet me vështirësi për të tërhequr aleatë perëndimorë në nismën e tij të quajtur “Board of Peace” (Bordi i Paqes), një strukturë ndërkombëtare që fillimisht u prezantua si mekanizëm për rindërtimin e Gazës, por që tani synon të trajtojë konflikte globale — me një mandat shumë më të gjerë dhe të paqartë.
Nga Gaza drejt një strukture globale
Bordi u propozua si pjesë e fazës së dytë të planit amerikan për armëpushimin në Gaza, i miratuar nga United Nations Security Council në nëntor. Por sipas draft-statutit të siguruar nga CNN, dokumenti nuk përmend më fare Gazën dhe e përkufizon bordin si një organizatë që promovon “stabilitet, paqe dhe qeverisje” në zona konflikti në mbarë botën.
Trump pritet ta drejtojë bordin pa afat kohor, ndërsa struktura drejtuese përfshin figura si Jared Kushner, Marco Rubio, Steve Witkoff dhe ish-kryeministrin britanik Tony Blair.
Kush e ka pranuar ftesën?
Ftesën për t’iu bashkuar Bordit të Paqes e kanë pranuar disa shtete të Lindjes së Mesme dhe të tjera, përfshirë:
• Emiratet e Bashkuara Arabe
• Arabia Saudite
• Egjipti
• Katari
• Turqia
• Pakistani
• Hungaria
• Maroku
• Kosova
• Shqipëria
• Bullgaria
• Argjentina
• Paraguaji
• Kazakistani, Uzbekistani, Mongolia
• Indonezia dhe Vietnami
Gjithashtu, bordit i është bashkuar edhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, pavarësisht se përballet me një urdhër-arrest nga International Criminal Court për krime të dyshuara lufte.
Edhe udhëheqësi i Bjellorusisë, Alexander Lukashenko, i përshkruar shpesh si “diktatori i fundit i Evropës”, ka pranuar të marrë pjesë.
Kush e ka refuzuar?
Disa vende perëndimore kanë refuzuar:
• Mbretëria e Bashkuar, për shkak të shqetësimeve për përfshirjen e Rusisë
• Franca dhe Norvegjia, duke cituar konflikt me rolin e OKB-së
• Ukraina, ku Volodymyr Zelensky tha se është e pamundur të ulet në një këshill me Rusinë
• Italia, që ka ngritur pengesa kushtetuese
• Kina, e ftuar por pa konfirmim, ka riafirmuar mbështetjen për OKB-në
Polemika dhe shqetësime
Një nga elementet më të diskutueshme është ideja që vendet të paguajnë 1 miliard dollarë për një vend të përhershëm në bord — fonde që, sipas SHBA-së, do të përdoren për rindërtimin e Gazës. Kritikët paralajmërojnë për rrezik korrupsioni, politizim dhe dobësim të rolit të OKB-së.
Trump ka deklaruar se bordi “mund” të zëvendësojë OKB-në, duke shtuar shqetësimet se kjo strukturë mund të shërbejë si një mjet paralel për ndikim global amerikan.
Një bord paqjeje me kundërshtarë të paqes
Ftesat drejtuar Rusisë, Kinës dhe regjimeve autoritare — përfshirë pretendimin e Trump se Vladimir Putin mund të bashkohet — kanë ngritur alarmin se një strukturë që synon paqen mund të përfshijë shtete aktive në luftë.
