BRUKSEL, 18 janar (Reuters) – Bashkimi Europian u përball të dielën me thirrje për të aktivizuar për herë të parë një paketë të jashtëzakonshme kundërmasash ekonomike, të njohura si “Instrumenti Anti-Shtrëngim”, si përgjigje ndaj kërcënimeve të presidentit amerikan Donald Trump për vendosjen e tarifave ndëshkuese ndaj aleatëve europianë lidhur me Groenlandën.
Trump deklaroi se do të rrisë tarifat ndaj Danimarkës, Suedisë, Francës, Gjermanisë, Holandës dhe Finlandës, si edhe ndaj Britanisë dhe Norvegjisë, derisa Shtetet e Bashkuara të lejohen të blejnë Groenlandën, duke e përshkallëzuar ndjeshëm përplasjen për të ardhmen e ishullit arktik nën sovranitetin danez.
Vendet e përfshira, të cilat tashmë përballen me tarifa 10% dhe 15%, kanë dërguar kontingjente të vogla ushtarake në Groenlandë. Ndërkohë, Qiproja, që mban presidencën e radhës së BE-së, thirri ambasadorët në një mbledhje urgjente në Bruksel për të koordinuar qëndrimin europian.
Një burim pranë presidentit francez Emmanuel Macron tha se Parisi po shtyn për aktivizimin e Instrumentit Anti-Shtrëngim, i cili mund t’i lejojë BE-së të kufizojë aksesin e SHBA-së në prokurimet publike ose të vendosë barriera në shërbimet ku Uashingtoni ka suficit tregtar me Europën. Thirrja u mbështet publikisht edhe nga figura kyçe të Parlamentit Europian dhe nga industria gjermane.
Megjithatë, disa diplomatë europianë paralajmëruan se përshkallëzimi i situatës mund të jetë i parakohshëm. Kryeministrja italiane Giorgia Meloni, e cila mban marrëdhënie më të afërta me Trumpin se disa liderë të tjerë europianë, e cilësoi kërcënimin me tarifa si “një gabim” dhe konfirmoi se kishte folur personalisht me presidentin amerikan.
Nga ana e saj, Britania theksoi se qëndrimi për Groenlandën është “i panegociueshëm”, duke bërë thirrje për bashkëpunim me SHBA-në dhe jo për “luftë fjalësh”.
Kërcënimet e reja vënë në pikëpyetje edhe marrëveshjet tregtare BE-SHBA dhe SHBA-Britani, të arritura muajt e fundit. Në këtë klimë tensioni, Parlamenti Europian pritet të pezullojë shqyrtimin e marrëveshjes tregtare me SHBA-në, ndërsa votimi për heqjen e disa tarifave europiane, i planifikuar për fundin e janarit, duket tashmë i pamundur.
