Nuk duket se Donald Trump po “i vë veshin” reagimeve evropiane lidhur me Groenlandën, pasi në orët e para të mëngjesit të së hënës ai shkroi në platformën Truth Social se “tani është koha dhe do të ndodhë” për planet e tij që Shtetet e Bashkuara të marrin nën kontroll ishullin arktik.
“Prej 20 vitesh NATO i thotë Danimarkës se ‘duhet të largoni kërcënimin rus nga Groenlanda’. Fatkeqësisht, Danimarka nuk ishte në gjendje të bënte asgjë për këtë. Tani ka ardhur koha dhe do të ndodhë!!! Presidenti Donald Trump”, shkroi presidenti amerikan në postimin e tij.
Postimi i Trump erdhi vetëm disa orë pas raportimit të Bloomberg se shtetet anëtare të Bashkimit Evropian po diskutojnë disa opsione se si të reagojnë ndaj kërcënimit të presidentit amerikan për vendosjen e tarifave doganore, ndërsa është hedhur në tryezë edhe propozimi për pezullimin e marrëveshjes tregtare me SHBA-në.
Reagimi i BE-së ishte tema kryesore e takimit që u thirr të dielën në Bruksel nga presidenca qipriote, ku ambasadorët e vendeve anëtare u përpoqën të formësonin një përgjigje të përbashkët ndaj kërcënimeve të Trump.
Më vonë të dielën u bë e ditur se presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, ka thirrur një Samit të Jashtëzakonshëm të Këshillit Evropian, në sfondin e çështjes së Groenlandës dhe kërcënimit për vendosjen e tarifave ndaj tetë vendeve, nga të cilat gjashtë janë anëtare të BE-së. Sipas një zyrtari të BE-së dhe një diplomati të njohur me planifikimin, samiti është parashikuar të mbahet të enjten, më 22 janar.
Një nga propozimet që janë hedhur në diskutim, sipas mediave ndërkombëtare, është vendosja e tarifave ndaj produkteve amerikane me vlerë 93 miliardë euro.
Gjithashtu u diskutua edhe përdorimi i fuqishëm i Instrumentit Kundër Praktikave Shtrënguese (Anti-Coercion Instrument), një masë që fillimisht ishte projektuar për t’iu kundërvënë taktikave frikësuese të Kinës dhe që do t’i lejonte Evropës të vendosë tarifa dhe kufizime investimesh ndaj vendeve që shkelin rregullat.
Ky instrument ofron një gamë të gjerë kundërmasash të mundshme, përfshirë vendosjen e tarifave, kufizime në tregtinë e shërbimeve dhe në aspekte të të drejtave të pronësisë intelektuale që lidhen me tregtinë, si edhe kufizime në aksesin ndaj investimeve të huaja direkte dhe kontratave publike.
Madje, presidenti francez Emmanuel Macron, më herët të dielën, kishte propozuar që BE-ja të shqyrtojë mundësinë e përdorimit të këtij instrumenti, ndonëse Franca kishte shmangur përdorimin e tij në të kaluarën.
Vitin e kaluar, BE-ja kishte miratuar tarifa hakmarrëse ndaj produkteve amerikane me vlerë 93 miliardë euro, por pezulloi zbatimin e tyre pas arritjes së një marrëveshjeje tregtare mes dy palëve.
Eurodeputetët kishin propozuar gjatë fundjavës që të shtyhej miratimi i marrëveshjes tregtare, duke iu referuar pikërisht lëvizjes së fundit të Trump.
Të shtunën, presidenti amerikan kërcënoi se do të vendoste tarifa 10% ndaj tetë vendeve evropiane (Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Danimarka, Norvegjia, Holanda, Suedia dhe Finlanda) duke filluar nga 1 shkurti, si përgjigje ndaj veprimeve të tyre lidhur me Groenlandën. Nëse nuk do të realizohej aneksimi i plotë, tarifat do të rriteshin në 25% nga 1 qershori.
Reagon Ursula von der Leyen
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, riafirmoi angazhimin e palëkundur të Bashkimit Evropian dhe Britanisë së Madhe për të mbështetur sovranitetin e Groenlandës dhe të Mbretërisë së Danimarkës, në sfondin e tensioneve gjeopolitike në rritje në rajonin e Arktikut.
Në një postim në platformën X, presidentja e Komisionit bëri të ditur se ka diskutuar zhvillimet lidhur me Groenlandën me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, si dhe me liderë kryesorë evropianë. Konkretisht, në konsultime morën pjesë kryeministri britanik Keir Starmer, presidenti francez Emmanuel Macron, kancelari gjerman Friedrich Merz dhe kryeministrja italiane Giorgia Meloni.
Ursula von der Leyen theksoi se Bashkimi Evropian mbetet i përkushtuar në mbrojtjen si të interesave ekonomike, ashtu edhe të çështjeve të sigurisë që lidhen me sovranitetin evropian.
“Ne do të mbrojmë gjithmonë interesat tona strategjike ekonomike, si edhe interesat tona të sigurisë”, deklaroi ajo.
Në përmbyllje të postimit të saj, presidentja e Komisionit Evropian përcolli një mesazh uniteti evropian përballë sfidave që po shfaqen në skenën ndërkombëtare.
“Do t’u përgjigjemi këtyre sfidave ndaj solidaritetit tonë evropian me qëndrueshmëri dhe vendosmëri”, theksoi ajo, duke konfirmuar vullnetin e BE-së për të luajtur një rol aktiv në zhvillimet gjeopolitike të rajonit.
