Presidenti Donald Trump po shqyrton një sërë opsionesh të mundshme ushtarake në Iran pas protestave vdekjeprurëse në vend, i thanë CNN-it dy zyrtarë amerikanë, teksa ai po mendon të çojë përpara kërcënimet e fundit për të goditur regjimin iranian nëse përdor forcë vdekjeprurëse ndaj civilëve.
Sipas zyrtarëve, Trump është informuar ditët e fundit për plane të ndryshme ndërhyrjeje, ndërsa dhuna në vend ka sjellë dhjetëra të vrarë dhe të arrestuar.
Disa nga opsionet e paraqitura presidentit janë përqendruar te goditja e shërbimeve të sigurisë së Teheranit, të cilat po përdoren për të shtypur protestat, thanë zyrtarët amerikanë. Megjithatë, brenda administratës ka shqetësime se sulmet ushtarake mund të kenë efekt të kundërt dhe të minojnë protestat. Sipas tyre, ekziston rreziku që goditjet të bashkojnë popullin iranian rreth qeverisë ose ta shtyjnë Iranin të kundërpërgjigjet ushtarakisht.
Trump po shqyrton gjithashtu një sërë opsionesh që synojnë regjimin iranian pa kaluar në sulme ushtarake, ndërsa kërkon të mbajë premtimin për të ndihmuar protestuesit në vend.
Këto opsione përfshijnë operacione kibernetike kundër ushtrisë iraniane ose objektivave të regjimit, një hap që mund të pengojë përpjekjet për shtypjen e protestave, tha një zyrtar.
Gjithashtu përfshihen sanksione të reja ndaj figurave të regjimit ose sektorëve të ekonomisë iraniane, si energjia apo bankingu. Administrata ka shqyrtuar edhe ofrimin e teknologjive si Starlink për të përmirësuar lidhjen me internetin në Iran, duke i ndihmuar protestuesit të anashkalojnë bllokadën informative. Një ndihmë e ngjashme u ofrua edhe nga atëherë-presidenti Joe Biden gjatë valës së fundit të protestave në rrugë në vitin 2022.
Sipas zyrtarëve, disa agjenci të ndryshme janë përfshirë në përgatitjen e opsioneve për presidentin. Priten informime më formale javën e ardhshme, përfshirë të martën, kur Trump pritet të mbledhë zyrtarë të lartë të sigurisë kombëtare për të diskutuar hapat e mëtejshëm.
Teherani ka paralajmëruar se do t’i trajtojë bazat ushtarake dhe tregtare amerikane si objektiva hakmarrjeje nëse Uashingtoni ndërhyn ushtarakisht në Iran. Kryetari i parlamentit iranian, i linjës së ashpër, Mohammad Baqer Qalibaf, tha:
“Nëse SHBA ndërmerr veprime ushtarake kundër Iranit ose territoreve të pushtuara, qendrat ushtarake dhe të transportit detar të SHBA-së do të konsiderohen objektiva legjitime.”
“Ne nuk kufizohemi vetëm në reagim pas një veprimi,” shtoi ai.
Presidenti nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar për ndërhyrjen, thanë zyrtarët, por po e konsideron seriozisht veprimin, ndërsa numri i viktimave në Iran vazhdon të rritet. Opsionet në shqyrtim nuk përfshijnë dërgimin e trupave tokësore në Iran, i tha CNN-it një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë.
Të paktën 10.675 persona janë arrestuar, përfshirë 169 fëmijë, gjatë 15 ditëve të fundit të demonstratave kundër regjimit në Iran, sipas një përllogaritjeje të detajuar të ofruar për CNN nga Skylar Thompson, zëvendësdrejtor i organizatës “Aktivistët e të Drejtave të Njeriut në Iran” (HRA).
Krahu mediatik i HRA quhet Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA).
Sipas përditësimit më të fundit të grupit, të paktën 490 protestues janë vrarë në të njëjtën periudhë. CNN nuk është në gjendje t’i verifikojë në mënyrë të pavarur shifrat e viktimave dhe arrestimeve të HRANA-s.
“Irani po shikon LIRINË, ndoshta si kurrë më parë,” shkroi Trump në rrjetet sociale të shtunën. “SHBA është gati të ndihmojë!!!”
Të premten, Trump u tha gazetarëve se nëse Teherani përdor dhunë vdekjeprurëse ndaj protestuesve, SHBA do të “përfshihet”.
“E kam thënë shumë qartë se nëse fillojnë të vrasin njerëz siç kanë bërë në të kaluarën, ne do të përfshihemi,” tha Trump gjatë një takimi me drejtues të industrisë së naftës. “Dhe kjo nuk do të thotë trupa në terren, por do të thotë t’i godasim shumë fort aty ku u dhemb.”
Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu folën të shtunën për protestat në vazhdim, thanë dy burime të njohura me bisedën. Ata diskutuan gjithashtu situatën në Siri dhe Gaza.
Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) thanë të dielën se po “monitorojnë zhvillimet” në Iran, ndërsa vendi hyn në javën e tretë të protestave kundër qeverisë.
“Protestat janë çështje e brendshme e Iranit. Megjithatë, IDF është e përgatitur në aspektin mbrojtës dhe po përmirëson vazhdimisht kapacitetet dhe gatishmërinë operacionale,” tha një zëdhënës i IDF-së.
Ndërkohë, Netanyahu pritet të thërrasë një konsultim të kufizuar sigurie të dielën në mbrëmje, ku zhvillimet në Iran dhe Liban do të jenë në krye të agjendës, sipas një burimi izraelit.
