Ndërprerja e furnizimeve me energji kërcënon të godasë ekonominë globale.
Çmimet e naftës dhe gazit u rritën ndjeshëm, ndërsa tregjet globale të aksioneve ranë të hënën, pasi zgjerimi i konfliktit në Lindjen e Mesme ndërpreu furnizimet me energji nga rajoni dhe kërcënoi të godasë ekonominë botërore.
Në sesionin e parë tregtar që nga sulmet ajrore të nisura të shtunën nga SHBA dhe Izraeli kundër Iranit, nafta Brent, standardi ndërkombëtar, u rrit deri në 13 për qind. Çmimet europiane të gazit u rritën me 24 për qind.
Ari u rrit, ndërsa aksionet globale ranë. Indeksi referencë europian Stoxx Europe 600 ra me 1.8 për qind, i udhëhequr nga rëniet në sektorin e linjave ajrore dhe grupeve hotelierike.
Aktiviteti në Ngushticën e Hormuzit, rruga e ngushtë ujore në hyrje të Gjirit përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit botëror, është ngadalësuar pothuajse deri në ndalim pas sulmeve.
Sulmet hakmarrëse të Teheranit ndaj fqinjëve të tij në Gjirin Persik kërcënojnë gjithashtu infrastrukturën rajonale që është kritike për tregun global të energjisë. Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe prodhojnë rreth një të pestën e gazit natyror të lëngshëm në botë dhe zakonisht e eksportojnë atë drejt Azisë dhe Europës përmes Ngushticës.
“Implikimet e këtij konflikti për ekonominë botërore varen nga rrjedha e naftës dhe gazit përmes Ngushticës së Hormuzit,” tha Norbert Rücker, kreu i ekonomisë në Julius Baer. “Skenari më i frikshëm nuk është mbyllja e saj, por dëmtimi serioz i infrastrukturës kryesore të naftës dhe gazit në rajon.”
Analistët në Morgan Stanley thanë se një sasi e konsiderueshme nafte bruto që ndodhet tashmë jashtë Gjirit mund të ndihmojë në zbutjen e mungesës në tregun e naftës.
Martijn Rats, një analist në bankë, tha se Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë rritur eksportet me 1.5 milion fuçi në ditë shtesë deri më tani këtë vit, dhe llogariti se Arabia Saudite mund të transportojë në mënyrë të qëndrueshme 7 milion fuçi në ditë drejt terminalit të saj në Detin e Kuq, duke anashkaluar Ngushticën e Hormuzit. Kina gjithashtu ka grumbulluar rreth 1 milion fuçi në ditë naftë bruto gjatë gjashtë muajve të fundit për t’u përballur me çdo ndërprerje të mundshme.
Kontratat futures që ndjekin indeksin S&P 500 treguan se indeksi pritet të bjerë me 1.6 për qind kur të hapet Wall Street. Ndërsa ato që ndjekin indeksin e teknologjisë Nasdaq ishin në rënie me 1.9 për qind.
Në tregjet europiane, International Airlines Group, pronari i British Airways, ra me 10 për qind, ndërsa Air France-KLM shënoi rënie prej 7 për qind. Zinxhiri francez i hoteleve Accor u dobësua me 8.5 për qind.
Ari u rrit me 1.6 për qind në 5,362 dollarë për ons troje, pasi investitorët kërkuan asete të sigurta, ndërsa dollari u forcua me 0.6 për qind kundrejt një shporte me partnerët e tij kryesorë tregtarë.
Nafta Brent hoqi dorë nga një pjesë e fitimeve të mëparshme për t’u tregtuar me rritje prej 8 për qind në Londër.
Tregjet e aksioneve në të gjithë Azinë ranë të hënën, me indeksin japonez Topix dhe Hang Seng të Hong Kongut në rënie përkatësisht me 1.5 për qind dhe 1.4 për qind./FT
