Vetëm në Shqipëri mund të ndodhë që dhjetëra mjekë dhe infermierë, të veshur me bluza të bardha, të lënë pacientët, repartet dhe kaosin e përditshëm të spitaleve publike për të dëgjuar një leksion ceremonial mbi inteligjencën artificiale nga ministrja e Shëndetësisë, Evis Sala.
Në sallën e Universitetit të Mjekësisë u fol për revolucionin teknologjik në diagnostikën imazherike, për algoritmet inteligjente dhe të ardhmen dixhitale të mjekësisë. Jashtë asaj salle, në shumë spitale publike shqiptare, personeli vazhdon të përballet me mungesa bazike: shiringa, vigona, materiale konsumi, aparatura jashtë funksionit dhe pacientë që shpesh detyrohen të blejnë vetë edhe gjërat më elementare.
Kontrasti është brutal. Një sistem shëndetësor që ende nuk garanton normalitetin minimal për pacientin, organizon konferenca luksi për inteligjencën artificiale sikur ndodhet në zemër të Silicon Valley. Dhe ndërsa mjekët dëgjojnë leksione për diagnostikën e së ardhmes, realiteti i përditshëm i tyre vazhdon të dominohet nga mungesa primitive të së tashmes.
Sigurisht, askush nuk është kundër zhvillimit teknologjik apo përdorimit të inteligjencës artificiale në mjekësi. Problemi nis kur inteligjenca artificiale përdoret më shumë si dekor propagandistik sesa si reformë reale. Në një vend ku pacientët ankohen ende për mungesën e ilaçeve, për pritje të pafundme dhe kushte degradante në spitale, retorika futuriste tingëllon si një prezantim PowerPoint mbi rrënojat e sistemit.
Ironia më e madhe është se propaganda tashmë nuk përpiqet më të fshehë realitetin. Ajo thjesht vendos një ekran modern përpara tij. Dhe ndërsa sallat mbushen me duartrokitje për “AI në diagnostikë”, qytetarët vazhdojnë të kërkojnë diçka shumë më modeste nga sistemi shëndetësor shqiptar: një vigon, një shiringë dhe pak dinjitet në spitalin publik.
