Lufta me Iranin përbën kërcënimin më të madh për sigurinë energjetike globale në histori, paralajmëroi kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), Fatih Birol, duke theksuar se përshkallëzimi i konfliktit rrezikon të shkaktojë një tronditje të zgjatur në furnizimin me naftë dhe gaz në shkallë globale.
Sipas Birol, dëmet në infrastrukturën energjetike në rajonin e Gjirit dhe ndërprerjet e prodhimit mund të kërkojnë më shumë se gjashtë muaj për t’u rikuperuar plotësisht. Kjo do të thotë se tregjet ndërkombëtare do të përballen për një periudhë të gjatë me mungesë furnizimi dhe me çmime të larta të energjisë, në një kohë kur ekonomia globale është ende e brishtë nga goditjet e mëparshme.
Rajoni i Gjirit mbetet një nga nyjet më të rëndësishme të furnizimit energjetik në botë. Një pjesë e konsiderueshme e prodhimit global të naftës dhe gazit, si dhe rreth një e pesta e tregtisë botërore të naftës, kalon përmes kësaj zone, veçanërisht përmes ngushticës së Hormuzit. Çdo ndërprerje në këtë korridor kyç përkthehet menjëherë në tensione në tregjet ndërkombëtare dhe në rritje të çmimeve.
Raportimet nga Reuters dhe AFP theksojnë se sulmet ndaj infrastrukturës energjetike dhe pasiguria në rrugët detare kanë detyruar kompanitë dhe shtetet të rishikojnë strategjitë e furnizimit. Linjat ajrore dhe operatorët e transportit po përballen me kosto më të larta për shkak të rritjes së çmimeve të karburanteve dhe devijimit të itinerareve, ndërsa disa vende kanë filluar të shqyrtojnë përdorimin e rezervave strategjike për të zbutur efektet e menjëhershme të krizës.
Në të njëjtën kohë, ekspertët paralajmërojnë se tregjet mund të jenë duke nënvlerësuar përmasat e situatës. Një ndërprerje e zgjatur e furnizimeve do të kishte pasoja të gjera për ekonominë globale, duke ushqyer inflacionin, duke rritur kostot për industrinë dhe duke ngadalësuar rritjen ekonomike. Sektorë të ndjeshëm si transporti, prodhimi dhe turizmi janë ndër të parët që ndiejnë efektet e drejtpërdrejta të shtrenjtimit të energjisë.
IEA ka sugjeruar se përballë kësaj situate, vendet duhet të marrin masa për të ulur konsumin e energjisë në afat të shkurtër, përfshirë reduktimin e udhëtimeve dhe përdorimin më të madh të formave alternative të punës, si puna nga shtëpia. Paralelisht, kriza po shihet edhe si një sinjal i fortë për të përshpejtuar investimet në burime alternative dhe energji të rinovueshme, për të reduktuar varësinë nga rajonet e paqëndrueshme./monitor.al
