Nga Edward McAllister dhe Fatos Bytyci – 19 shkurt 2026
TIRANË, 19 shkurt (Reuters) – Ndërsa protestuesit hodhën bomba molotov drejt godinës së qeverisë në qendër të Tiranës javën e kaluar dhe policia u përgjigj me gaz lotsjellës dhe topa uji, një thirrje dominoi turmën: “Rama ik! Kjo qeveri e korruptuar duhet të dorëhiqet!”
Tensionet janë rritur që kur Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ngriti në dhjetor akuzë ndaj zëvendëskryeministres Belinda Balluku, nën dyshimin për ndërhyrje në dhënien e dy kontratave ndërtimi në vitin 2021, me vlerë mbi 200 milionë euro.
Akuzat dhe pasojat politike
Sipas aktakuzës, Balluku – një nga figurat më të afërta me kryeministrin Edi Rama dhe e konsideruar si një yll në ngjitje në politikë – akuzohet se ka ndikuar në procedurat e tenderimit për të favorizuar kompani të caktuara. Dokumenti i siguruar nga Reuters përfshin edhe fragmente mesazhesh mes saj dhe zyrtarëve të tjerë, përfshirë drejtorin e Autoritetit Rrugor Shqiptar, i cili gjithashtu është nën akuzë.
Balluku i ka mohuar akuzat, ndërsa Rama e ka mbështetur publikisht gjatë gjithë procesit.
Megjithatë, kriza është thelluar nga një seri skandalesh korrupsioni gjatë vitit të fundit, duke e vënë në provë serioze qeverinë që drejton vendin që prej vitit 2013 dhe që fitoi mandatin e katërt radhazi vitin e kaluar.
Rrezik për integrimin në BE
Skandali mund të ndikojë edhe në objektivin strategjik të Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Europian deri në vitin 2030.
“Shqipëria duhet ta kuptojë se për t’u bërë anëtare e BE-së, respektimi i shtetit të së drejtës është parakusht,” tha Andi Hoxhaj, ekspert i Ballkanit në King’s College London. “Nëse kjo nuk merret seriozisht, do të ketë pasoja në procesin e integrimit.”
Zëdhënësja e kryeministrit, Manjola Hasa, mbrojti rekordin e qeverisë, duke deklaruar për Reuters se “Shqipëria e meriton anëtarësimin për shumë arsye dhe lufta kundër korrupsionit pa asnjë kompromis është një prej tyre”.
Konteksti historik dhe reformat
Pas gati 50 vitesh izolim nën regjimin komunist, Shqipëria u përball me korrupsion të përhapur në vitet pas rënies së sistemit në fillim të viteve ’90. Reforma në drejtësi e vitit 2016 dhe krijimi i SPAK në 2019 u konsideruan hapa kyç për forcimin e shtetit ligjor dhe përparimin drejt BE-së.
Negociatat me Bashkimin Europian nisën në vitin 2022 dhe në nëntor të vitit të kaluar Shqipëria hapi kapitujt e fundit të diskutimeve, duke u konsideruar si një nga vendet më të avancuara të Ballkanit Perëndimor në procesin e zgjerimit.
Tre ditë pas këtij zhvillimi, SPAK njoftoi zyrtarisht për ngritjen e akuzës ndaj Ballukut.
Tuneli dhe unaza
Akuzat përqendrohen në dy tenderë të vitit 2021: një për ndërtimin e një tuneli rrugor dhe një tjetër për një segment të unazës së Tiranës. Si ministre e Infrastrukturës në atë kohë, Balluku dyshohet se ka orientuar procesin për të favorizuar kompani specifike.
Protestat e vazhdueshme dhe përfshirja e një prej bashkëpunëtoreve më të afërta të kryeministrit e kanë kthyer çështjen në sfidën më të madhe politike për qeverinë në vite – me pasoja të mundshme jo vetëm në planin e brendshëm, por edhe në aspiratën europiane të vendit.
