Pas raportimeve të The New York Times, edhe media franceze Libération i ka kushtuar një artikull korrupsionit në Shqipëri, duke u fokusuar veçanërisht te AKSHI. Gazeta ironizon faktin se ministrja virtuale Diella, e krijuar për të simbolizuar luftën ndaj korrupsionit, vjen nga një institucion që vetë është objekt hetimesh për keqpërdorime.
Libération citon gjithashtu një raport të Komisionit Evropian, i cili thekson se korrupsioni në Shqipëri mbetet “gjerësisht i përhapur”. Artikulli përmend edhe raste konkrete, përfshirë arrestime të disa zyrtarëve të lartë socialistë, siç është rasti i kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj.
Postimi
Ekzekutivët e agjencisë qeveritare që krijoi Diellën, ministren e inteligjencës artificiale, janë nën hetim për lidhje të dyshuara me një organizatë kriminale, e akuzuar për manipulimin e prokurimit publik në vend.
Ministrja shqiptare e gjeneruar nga IA foli gjatë seancës parlamentare kushtuar votimit për qeverinë e re shqiptare, në Tiranë, më 18 shtator 2025.
E veshur me një kostum tradicional dhe me një buzëqeshje të gjerë, Diella ishte menduar të ishte fytyra e luftës së qeverisë shqiptare kundër korrupsionit. Një simbol i angazhimit të autoriteteve të Tiranës për të luftuar këtë plagë, kjo ministre shqiptare e gjeneruar nga inteligjenca artificiale është tani viktimë anësore e një hetimi të gjerë. New York Times hedh dritë mbi sfondin e errët të krijuesve të këtij asistenti virtual, të lidhur me Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit, siç u raportua të martën, më 27 janar.
Më 16 dhjetor, Zyra e Prokurorit të Posaçëm kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar njoftoi se kishte ngritur akuza ndaj tetë qytetarëve shqiptarë, përfshirë drejtoreshën e Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit dhe zëvendësen e saj. Ky institucion, i cili menaxhon infrastrukturën dixhitale të qeverisë, mbikëqyr një numër të konsiderueshëm sistemesh publike online në Shqipëri, përfshirë edhe ministren e famshme të gjeneruar nga inteligjenca artificiale, Diella.
Sipas deklaratës së prokurorisë, të dyshuarit mendohet se janë të lidhur me një “grup të strukturuar kriminal”, përgjegjës për manipulim dhe frikësim në dhënien e kontratave publike. Gama e akuzave është e gjerë, duke përfshirë “shkeljen e parimit të trajtimit të barabartë të pjesëmarrësve në tendera ose ankande publike”, “konkurrencën e padrejtë përmes dhunës”, si edhe “privimin e paligjshëm të lirisë”.
“Pavarësia dhe profesionalizmi”
E emëruar zyrtarisht në shtator si “Ministre e Prokurimit Publik” nga Kryeministri Edi Rama, Diella ka folur disa herë para deputetëve shqiptarë dhe në konferenca ndërkombëtare. Kjo ministre virtuale u krijua kryesisht për të ndihmuar qytetarët në marrëdhëniet e tyre me shërbimet publike. Ajo kishte për qëllim të garantonte transparencën dhe t’i jepte një goditje serioze korrupsionit të përhapur ndër vite mes zyrtarëve publikë.
Drejtoresha e Agjencisë dhe zëvendësja e saj ende nuk janë akuzuar zyrtarisht. “Duhet të presim dhe të shohim”, deklaroi Kryeministri Edi Rama, siç raporton The New York Times. Kreu i qeverisë shtoi gjithashtu: “Në të njëjtën kohë, duhet të jemi të vetëdijshëm se ky institucion duhet të garantojë jo vetëm pavarësinë, por edhe profesionalizmin e tij.”
Shqipëria, e cila aspiron anëtarësimin në Bashkimin Evropian, e ka bërë luftën kundër korrupsionit një përparësi qeveritare. Kjo politikë është gjithashtu një kusht kyç për integrimin në BE. Që nga maji i vitit 2025 dhe fitorja e partisë së tij pro-evropiane në zgjedhjet parlamentare, Edi Rama ka nisur hetime të gjera, përfshirë çështje të rëndësishme ndaj ish-presidentit Ilir Meta dhe kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj.
Megjithatë, ndonëse një raport i Komisionit Evropian i publikuar në nëntor pranoi “disa përparime” të Shqipërisë në këtë fushë, ekspertët evropianë vlerësojnë se korrupsioni mbetet ende “i përhapur gjerësisht” në vend.
