Një grupim liderësh botërorë, shumica prej tyre të konsideruar autoritarë ose me prirje shtypëse, si edhe përfaqësues të tyre, po udhëtojnë drejt Uashingtonit për mbledhjen inauguruese të Bordit të Paqes të krijuar nga presidenti amerikan Donald Trump.
Ky organ u themelua fillimisht për të zbatuar vizionin e Trump për të ardhmen e Gazës pas shkatërrimeve nga lufta me Izraelin, por më pas ai e zgjeroi misionin e tij, duke e quajtur “organin ndërkombëtar më të rëndësishëm në histori”.
Fuqitë globale, përfshirë aleatët tradicionalë të SHBA-së, shprehen të shqetësuara se ky trup i drejtuar nga Uashingtoni synon të anashkalojë Kombet e Bashkuara dhe ta zëvendësojë me një klub me pagesë, të drejtuar sipas vullnetit të një personi të vetëm.
Sipas raportit vjetor të Freedom House për të drejtat politike dhe liritë civile, shumë nga vendet themeluese drejtohen nga regjime ushtarake ose sisteme autoritare, ndërsa disa të tjera janë bashkuar për arsye pragmatike.
Lindja e Mesme
Egjipti – Kryeministri Mostafa Madbouly
Raporti i Freedom House përshkruan një situatë të rëndë të të drejtave në Egjipt, me liri civile dhe shtyp të kufizuara rreptësisht. Presidenti Abdel Fattah al-Sisi akuzohet se ka qeverisur në mënyrë gjithnjë e më autoritare që nga marrja e pushtetit në vitin 2013, duke shtypur opozitën dhe zërat kritikë.
Turqia – Ministri i Jashtëm Hakan Fidan
Fidan përfaqëson Turqinë nën drejtimin e presidentit Recep Tayyip Erdoğan, i cili sipas raportit ka konsoliduar pushtetin përmes ndryshimeve kushtetuese dhe burgosjes së kundërshtarëve politikë e gazetarëve.
Izraeli – Ministri i Jashtëm Gideon Sa’ar
Izraeli konsiderohet demokraci parlamentare për qytetarët e vet, por raporti thekson situatën e rëndë të palestinezëve në Gaza dhe Bregun Perëndimor, duke përmendur kufizime të të drejtave politike dhe zgjerimin e vendbanimeve hebraike.
Azia
Kamboxhia – Kryeministri Hun Manet
Sistemi politik dominohet prej dekadash nga Partia Popullore e Kamboxhias. Kalimi i pushtetit nga Hun Sen te i biri, Hun Manet, cilësohet si transferim jodemokratik.
Indonezia – Presidenti Prabowo Subianto
Indonezia ka bërë përparime demokratike që nga viti 1998, por mbeten sfida si korrupsioni, diskriminimi dhe përdorimi i politizuar i ligjeve për shpifje dhe blasfemi.
Kazakistani – Presidenti Kassym-Jomart Tokayev
Zgjedhjet konsiderohen as të lira dhe as të ndershme. Media kryesore kontrollohet nga shteti ose biznesmenë pranë qeverisë, ndërsa liria e shprehjes mbetet e kufizuar.
Pakistani – Kryeministri Shehbaz Sharif
Megjithëse zhvillon zgjedhje të rregullta shumëpartiake, ushtria ushtron ndikim të madh mbi politikën dhe mediat, sipas raportit.
Uzbekistani – Presidenti Shavkat Mirziyoyev
Pavarësisht disa reformave, vendi mbetet autoritar dhe pa parti opozitare të ligjshme.
Vietnami – Sekretari i Përgjithshëm Tô Lâm
Vietnami është shtet njëpartiak, me kufizime të forta mbi lirinë e shprehjes dhe aktivitetin e shoqërisë civile.
Europa
Shqipëria, e drejtuar nga artisti dhe politikani socialist Edi Rama, ishte një nga anëtarët themelues të Bordit të Paqes. Rama deklaroi këtë javë se vendi nuk do të bëhet anëtar i përhershëm, status që shoqërohet me një kosto prej 1 miliard dollarësh.
Shteti evropian konsiderohet “pjesërisht i lirë” nga Freedom House, e cila thekson se Shqipëria ka një histori zgjedhjesh konkurruese. “Korrupsioni dhe ryshfeti mbeten probleme madhore, megjithatë qeveria po punon për të adresuar korrupsionin në sistemin gjyqësor,” thuhet në raport.
Hungaria – Kryeministri Viktor Orbán
Orbán, aleat i afërt i Trump në BE, akuzohet për politika kundër emigrantëve dhe komunitetit LGBT+, si dhe për kufizime ndaj mediave dhe organizatave joqeveritare.
Kosova – Presidentja Vjosa Osmani
Kosova konsiderohet “pjesërisht e lirë”, me zgjedhje të besueshme, por me sfida të theksuara në luftën kundër korrupsionit.
Amerika e Jugut
Argjentina – Presidenti Javier Milei
Argjentina vlerësohet si demokraci funksionale me zgjedhje konkurruese dhe debat publik të lirë. Megjithatë, presidenti Milei ka ndërmarrë politika të debatueshme dhe është një aleat i ngushtë i Trump.
Marrë nga The Guardian
