Nga Muriel
Mbrëmja e 18 shkurtit në “Top Story” nuk ishte thjesht një debat televiziv mbi dosjet e fundit të SPAK. Për vëzhguesit e hollë të pushtetit dhe medias, ajo ishte një shfaqje e pastër e asaj që njihet si “Mbrojtja Mediatike e Grupeve Kriminale”. Ndërsa prokurorët e SPAK përpiqen të qepin dosjet e vështira të Ergys Agasit dhe lidhjeve të tij të dyshimta, në studiot “prime-time” po luhet një lojë tjetër: dekonstruktimi i drejtësisë përmes gojës së analistëve të paguar.
Fenomeni i analistëve të tipit “Karamuço & Co” nuk është më një rastësi, por një industri më vete. Kur krimi i organizuar goditet në asetet e tij — si rasti i bllokimit të rreth 500 milionë eurove që u diskutua mbrëmë — instinkti i parë i bandave nuk është arratisja, por blerja e narrativës.
Pyetja që shtrohet është e thjeshtë: Pse një analist, që supozohet të jetë në anën e ligjit, përdor gjithë kohën e tij televizive për të sulmuar ligjshmërinë e përgjimeve të Sky ECC apo për të paralajmëruar “kolaps ekonomik” nga sekuestrot e SPAK?
Përgjigjja gjendet te transaksioni i padukshëm. Analistët nuk blihen gjithmonë me zarfe; ata blihen me:
1. Informacion selektiv: Bandat u japin pjesë të dosjes për t’i bërë të duken “të mirëinformuar”.
2. Sponsorizime fasadë: Kompanitë që pastrojnë paratë e krimit derdhin fonde në portalet e këtyre analistëve.
3. Mbrojtje reciproke: Analisti mbron kriminelin sot, që krimineli të garantojë paprekshmërinë e analistit nesër.
Ajo që pamë në studion e Grida Dumës ishte një manual i pastër se si bëhet “ujë” një dosje penale. Strategjia ndiqet në tre hapa:
• Hapi 1: Teknikalizimi i Krimit.
Në vend që të flitet për rrëmbimet apo korrupsionin, analistët e fokusojnë bisedën te “procedura”. Ata thonë: “Nuk ka rëndësi çfarë thonë në telefon, rëndësi ka nëse serveri i Sky ECC ishte i certifikuar”. Kjo e zhvendos fokusin nga bisha te qimja.
• Hapi 2: Shënjestrimi i Prokurorëve.
Duke i paraqitur prokurorët e SPAK si “të paaftë” apo “të ndikuar politikisht”, analistët ndërtojnë imazhin e një drejtësie që po hakmerret, jo që po ndëshkon.
• Hapi 3: Shndërrimi i kriminelit në “Motor Ekonomik”.
Argumenti se sekuestrimi i parave të pista po “vret biznesin” është shantazhi më i ulët që mund t’i bëhet një shoqërie. Analistët që e mbrojnë këtë tezë janë, në fakt, zëdhënësit e llogarive bankare të bandave.
Nëse avokati Maks Haxhia e ka detyrë ligjore të mbrojë klientin e tij, analisti nuk e ka këtë detyrë. Kur analisti del si “ekspert i pavarur” dhe mbron të njëjtën linjë me avokatin, ai kryen një mashtrim publik. Ai përdor kredibilitetin e tij për të “shplarë” figurën e personazheve që akuzohen për krime të rënda.
Ky është një atentat i hapur ndaj Drejtësisë së Re. Kur paraja e bandave blen “foltoren” e darkës, qytetari fillon e dyshon te SPAK-u dhe te partnerët ndërkombëtarë që zbardhën përgjimet.
Emisionet si ai i mbrëmshmi duhet të shërbejnë si kambanë dëshmie. Nuk kemi të bëjmë me liri fjale, por me një infrastrukturë logjistike të krimit që operon brenda studios televizive. Derisa media të pastrohet nga analistët që marrin rrogën te “bankierët e botës së krimit”, ekrani do të mbetet lavatriçja më e madhe e parave të pista në Shqipëri.
