Nikotinа është shumë fortë dhe varësia ndaj saj e madhe, por kërkimet e reja po tregojnë se substancat psikedelike mund të ndryshojnë mënyrën si njerëzit e shohin botën, duke i ndihmuar ata të heqin dorë nga cigaret.
Duhani është një nga substancat më të vështira për t’u lënë. Nikotina që ai përmban është po aq varësuese sa kokaina dhe heroina – ndoshta edhe më shumë. Në sondazhe, rreth 70% e duhanpirësve të rritur thonë se duan ta lënë duhanin. Megjithatë, nga ata që përpiqen, më pak se një në dhjetë ia dalin çdo vit.
Megjithatë, po shtohen provat se disa droga psikedelike mund t’u ofrojnë disa njerëzve një rrugëdalje nga duhani. Në një sondazh të vitit 2017, për shembull, 781 persona thanë se përdorimi i LSD-së, “kërpudhave magjike” ose një tjetër psikedeliku i kishte ndihmuar të reduktonin ose të linin duhanin.
Pse? Zgjidhja duket të jetë e natyrës filozofike. Pothuajse të gjithë ata që arritën të heqin dorë nga nikotina raportuan një përjetim të përbashkët: ata ndjenë papritur se prioritetet apo vlerat e jetës së tyre kishin ndryshuar – konkretisht, se duhani nuk u shërbente më.
“Madhësia e përvojës e zbehu këtë sfidë psikologjike që më parë dukej e pakapërcyeshme për të lënë duhanin,” thotë Matthew Johnson, autori kryesor i studimit dhe profesor i psikiatrisë dhe shkencave të sjelljes në Johns Hopkins University në SHBA.
Dhe nuk është vetëm dëshmi anekdotike. Këto gjetje janë konfirmuar edhe në kushte laboratorike. Në mars 2026, Johnson dhe kolegët e tij publikuan provat më të forta deri më tani që tregojnë se terapia e bisedës e kombinuar me një dozë psilocibine – përbërësi kryesor psikoaktiv në “kërpudhat magjike” – është dukshëm më efektive për të ndihmuar njerëzit të lënë duhanin sesa terapia e kombinuar me patch-e nikotine.
Gjashtë muaj pas trajtimit, 42 personat që kishin marrë psilocibinë kishin gjashtë herë më shumë gjasa të kishin lënë duhanin sesa grupi që përdori patch-e nikotine.
Substancat psikedelike mbeten të paligjshme në shumicën e vendeve të botës dhe përdorimi i tyre në kërkime apo prova klinike është i kontrolluar rreptësisht. Megjithatë, po shtohen provat që sugjerojnë se ato mund të përdoren për të trajtuar një sërë çrregullimesh të shëndetit mendor dhe varësish.
“Nuk ka pasur një medikament të ri për lënien e duhanit në SHBA prej 20 vitesh, ndaj potenciali këtu është premtues,” thotë Megan Piper, profesore e psikologjisë klinike në University of Wisconsin, Madison, e cila nuk ishte e përfshirë në studim.
Megjithatë, nuk është ende e qartë pse “kërpudhat magjike” i ndihmojnë njerëzit të ndalojnë duhanin, dhe shkencëtarët vënë në pikëpyetje nëse këto rezultate mund të përsëriten në një popullsi më të madhe dhe më të larmishme, si dhe cilët mekanizma psikologjikë apo fiziologjikë janë në lojë.
