Vrasja e Ali Larijanit nga një sulm izraelit nuk është vetëm një goditje tjetër për udhëheqjen iraniane, por mund të përbëjë një humbje me pasoja më të thella dhe më komplekse sesa edhe vdekja e Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei në fillim të luftës.
Siç shpjegon Guardian, rëndësia e kreut të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit nuk ishte e kufizuar në një rol formal institucional.
Përkundrazi, ai ishte një nga politikanët e paktë në Iran që mund të lidhë nivele të shumëfishta pushteti: nga Garda Revolucionare te udhëheqja politike dhe nga sistemi vendas te aktorët kritikë ndërkombëtarë si Kina dhe Rusia.
Një “ndërmjetës” i pazëvendësueshëm i pushtetit
Ndryshe nga Khamenei, pushteti i të cilit ishte absolut, por më i centralizuar dhe simbolik, Larijani funksiononte si një qendër mirëkuptimi dhe ekuilibri. Ai kishte besimin e establishmentit ushtarak, ndërsa në të njëjtën kohë mbante kanale me forca më pragmatike dhe të moderuara.
Kjo cilësi e rrallë e dyfishtë e bëri atë të pazëvendësueshëm në një periudhë presioni të fortë të brendshëm dhe të jashtëm.
Zbrazëtira e lënë nga pasojat gjeopolitike
Humbja e tij është edhe më domethënëse kur merret parasysh roli që ai mund të luante në një skenar tranzicioni.
Sipas analizës së Guardian, Larijani ishte ndoshta i vetmi politikan që mund të vepronte si një “urë” në negociata të mundshme apo edhe në një ndryshim të kontrolluar politik.
Vrasja e tij në mënyrë efektive eliminon këtë mundësi, duke kufizuar në mënyrë dramatike mundësitë për menaxhim fleksibël të krizave.
Në të njëjtën kohë, prania e tij në Këshillin Suprem të Sigurisë Kombëtare e bëri atë një lidhje thelbësore midis ushtrisë dhe udhëheqjes politike, veçanërisht pas konflikteve të fundit. Ai ishte një nga arkitektët kryesorë të strategjisë iraniane dhe një nga të paktët që mund të përcillte mesazhe të besueshme si brenda vendit ashtu edhe në vendet e Gjirit.
Vrasja e tij lë pas një boshllëk që nuk është vetëm institucional, por funksional për Iranin.
Siç tregon analiza e Guardian, humbja e tij e privon regjimin nga një lidhje thelbësore midis qendrave të ndryshme të pushtetit dhe rrit rrezikun e dominimit të elementëve më të ashpër, të cilët nuk kanë të njëjtën fleksibilitet ose pranim ndërkombëtar.
Për më tepër, mungesa e tij nxjerr në pah një problem edhe më të thellë: mungesën e figurave alternative të udhëheqjes brenda Iranit. Siç theksohet, “grupi” i pasardhësve të mundshëm ose figurave kalimtare tani është jashtëzakonisht i kufizuar, gjë që e bën të vështirë çdo përpjekje për stabilizim politik.
