Shtetet e Bashkuara kanë shpallur një paketë të re sanksionesh që synojnë dy kompanitë më të mëdha të naftës në Rusi – Rosneft dhe Lukoil – në përpjekje për të detyruar Kremlinin të pranojë një marrëveshje paqeje në Ukrainë.
Njoftimi u bë një ditë pasi presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se takimi i planifikuar me homologun rus Vladimir Putin në Budapest do të shtyhej “pa afat”.
“Sa herë që flas me Vladimirin, kemi biseda të mira, por ato nuk çojnë askund,” tha Trump.
Megjithëse ndikimi ekonomik ndaj Rusisë pritet të jetë i kufizuar, vendimi shënon një ndryshim të madh në politikën e jashtme të Trump, i cili më parë kishte thënë se nuk do të vendoste sanksione derisa vendet evropiane të ndalonin blerjet e naftës ruse. Nga ana e saj, Kremlini deklaroi se Rusia është “imune ndaj sanksioneve”.
Sipas Sekretarit të Thesarit amerikan Scott Bessent, masa u mor për shkak të “refuzimit të Putinit për t’i dhënë fund kësaj lufte të pakuptimtë”. Ai shtoi se Rosneft dhe Lukoil financojnë “makinerinë e luftës” së Kremlinit.
Rusia eksporton rreth 3.1 milionë fuçi naftë në ditë, ndërsa vetëm Rosneft mbulon gati gjysmën e prodhimit të vendit – rreth 6% të prodhimit global të naftës, sipas vlerësimeve të qeverisë britanike. Klientët më të mëdhenj të Moskës mbeten Kina, India dhe Turqia. Trump u ka bërë thirrje këtyre vendeve të ndalojnë blerjet e naftës ruse për të shtuar presionin ekonomik ndaj Kremlinit.
India, sipas Reuters, pritet të ulë ndjeshëm importet e naftës ruse pas vendimit amerikan, ndërsa Kina ka deklaruar se kundërshton sanksionet e SHBA-së.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e cilësoi vendimin si “një sinjal të mirë” nga Uashingtoni dhe tha se një armëpushim është i mundur nëse edhe vendet e tjera ndjekin të njëjtin shembull.
Trump, nga ana e tij, kritikoi Putinin për mungesën e seriozitetit në negociatat e paqes, duke shtuar:
“E ndjeva se ishte koha e duhur. Kemi pritur shumë gjatë,” tha ai, duke e quajtur paketën “të jashtëzakonshme” dhe duke shpresuar se do të tërhiqet sapo Rusia të ndalojë luftën.
Vendimi vjen pas një periudhe të tensionuar diplomatike, ku Trump refuzoi t’i japë Ukrainës raketat me rreze të gjatë Tomahawk, me arsyetimin se kërkojnë trajnime komplekse njëvjeçare. Ndërkohë, në terren, sulmet ruse ndaj Kievit kanë lënë të paktën dy të vdekur, ndërsa bombardimet e një dite më parë vranë shtatë persona, përfshirë fëmijë.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike njoftoi gjithashtu se energjia elektrike është rikthyer në centralin bërthamor të Zaporizhjës, pas 30 ditësh ndërprerje, duke e cilësuar këtë si “një hap vendimtar për sigurinë bërthamore”.
