Brenda mureve të pluhurosura të një prej bibliotekave më të vjetra në Gaza, një grup vullnetarësh palestinezë po përpiqen të shpëtojnë çfarë ka mbetur nga një trashëgimi e lashtë kulturore. Biblioteka e Xhamisë së Madhe Omari, e vendosur në qytetin e vjetër të Gazës, është dëmtuar rëndë gjatë luftës që shpërtheu në tetor 2023, duke lënë pas rrënoja, hi dhe libra të djegur.
Xhamia sot qëndron kryesisht e shkatërruar, ndërsa biblioteka e saj është kthyer në një hapësirë të mbuluar me pluhur dhe fragmente dorëshkrimesh. “U shokova kur pashë shkallën e shkatërrimit,” thotë Haneen Al Amsi, drejtuese e Fondacionit Vullnetar “Eyes on Heritage”, e cila u përfshi në nismën për restaurimin e koleksionit. Sipas saj, pjesa perëndimore e bibliotekës u dogj pas goditjes së xhamisë, duke shkaktuar dëme të pakthyeshme.
Nga rreth 20 mijë libra që vlerësohej se përmbante biblioteka, sot kanë mbetur më pak se 3–4 mijë. Mes rrënojave, vullnetarët shqyrtojnë me kujdes dorëshkrime të djegura dhe copa letre të zverdhura, në përpjekje për të shpëtuar çdo fragment të mundshëm.
Biblioteka e Xhamisë së Madhe Omari konsiderohej e treta më e madhe në Palestinë, pas bibliotekës së Xhamisë Al-Aksa dhe asaj Ahmed Pasha al-Xhazzar. Ajo përmbante dorëshkrime origjinale dhe një koleksion të pasur librash mbi jurisprudencën, mjekësinë, letërsinë dhe fusha të tjera.
Gaza, me një histori që shtrihet mijëra vjet pas në kohë, mbetet një territor me vlerë të jashtëzakonshme arkeologjike, ku gjurmët e Kananejëve, Egjiptianëve, Persianëve dhe Grekëve ndërthuren me realitetin e sotëm të shkatërrimit.
