NATO ka mbajtur një mbledhje urgjente të Këshillit të Atlantikut të Veriut në bazë të Neni 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, pas shqetësimeve të shtuara për veprimet e fundit të Rusisë përgjatë kufijve lindorë të aleancës.
Sekretari i ri i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, në një deklaratë pas takimit theksoi se aleanca nuk dëshiron të shohë një përshkallëzim të mëtejshëm nga ana e Moskës: Nuk duam të shohim një vazhdim të këtij modeli të rrezikshëm nga ana e Rusisë, qoftë qëllimisht apo jo. Por jemi të gatshëm dhe të vendosur të vazhdojmë të mbrojmë çdo centimetër të territorit aleat,” u shpreh Rutte.
Aktivizimi i Nenit 4 ndodh kur një ose më shumë vende anëtare ndihen të kërcënuara dhe kërkojnë konsultime të menjëhershme me aleatët. Ky zhvillim vjen mes rritjes së tensioneve në kufijtë lindorë të NATO-s, ku disa vende – përfshirë shtetet baltike dhe Poloninë – kanë raportuar për shkelje të mundshme të hapësirës ajrore dhe aktivitet të pazakontë ushtarak nga Rusia.
Rutte nuk dha detaje të sakta mbi incidentet, por theksoi se aleanca po e monitoron situatën me kujdes dhe mbetet e unifikuar dhe vigjilente ndaj çdo kërcënimi.
Neni 4 është një mjet politik brenda NATO-s për të diskutuar çështje të sigurisë që mund të kërkojnë masa kolektive, pa qenë ende në fazën e përgjigjes ushtarake që do të kërkonte aktivizimin e Nenit 5 – klauzola e mbrojtjes kolektive.
Çfarë ka ndodhur së fundmi ?
Gjatë javëve të fundit, disa shtete anëtare të NATO-s – sidomos ato në kufi me Rusinë, si Polonia, Estonia, Lituania dhe Letonia – kanë raportuar për:
Shkelje të hapësirës ajrore nga avionë ushtarakë rusë, përfshirë dronë dhe avionë luftarakë;
Rritje të aktivitetit ushtarak rus pranë kufijve të NATO-s, përfshirë lëvizje trupash, pajisjesh dhe stërvitje të papritura në zonat kufitare;
Sulme kibernetike të sofistikuara ndaj infrastrukturës kritike të disa vendeve të NATO-s (rrjete energjetike, sisteme komunikimi, etj.);
Retorikë kërcënuese nga Moska, përfshirë paralajmërime për "pasoja të rënda" nëse NATO vijon të mbështesë Ukrainën me armatime dhe trajnime.
