Bota 10 January 2026, 15:57 Nga VNA

Groenlanda mes Danimarkës, SHBA-së dhe pavarësisë: kriza që po shteron kapitalin diplomatik të Kopenhagenit

Ndaje në Whatsapp

Groenlanda mes Danimarkës, SHBA-së dhe pavarësisë: kriza

Kur Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio të takohet javën e ardhshme me homologët danezë dhe groenlandezë, Danimarka do të gjendet duke mbrojtur një territor që prej vitit 1979 ka lëvizur gradualisht drejt pavarësisë. Kërcënimet e presidentit amerikan Donald Trump për të marrë nën kontroll Groenlandën kanë nxitur solidaritet europian me Danimarkën, por njëkohësisht kanë ekspozuar një realitet të pakëndshëm: Kopenhageni po mobilizon mbështetje për të ruajtur një territor, popullsia e të cilit dëshiron pavarësinë.

Situata është komplikuar edhe më tej nga fakti se partia më e madhe opozitare në Groenlandë po kërkon të anashkalojë Danimarkën dhe të negociojë drejtpërdrejt me Uashingtonin. Sipas analistëve, Danimarka rrezikon të harxhojë kapital të konsiderueshëm diplomatik për të mbajtur Groenlandën, vetëm për ta parë atë të largohet më pas.

Groenlanda ka rëndësi të madhe strategjike për Danimarkën dhe aleatët perëndimorë: ndodhet mes Europës dhe Amerikës së Veriut dhe është pjesë kyçe e sistemit amerikan të mbrojtjes balistike. Trump ka deklaruar se dëshiron që ishulli, i pasur me minerale, të bëhet pjesë e SHBA-së, duke mos përjashtuar as blerjen apo përdorimin e forcës.

Ndërkohë, aspiratat për vetëvendosje në Groenlandë janë të kahershme. Që nga autonomia e zgjeruar në vitin 1979 dhe marrëveshja e vitit 2009, e cila njeh të drejtën për pavarësi, të gjitha partitë groenlandeze shprehen pro pavarësisë, megjithëse me qasje të ndryshme për mënyrën dhe kohën.

Groenlanda mes Danimarkës, SHBA-së dhe pavarësisë: kriza

Kostoja financiare për Danimarkën është e lartë. Ajo i jep Groenlandës rreth 4.3 miliardë korona daneze në vit dhe mbulon shpenzime për policinë, drejtësinë dhe mbrojtjen, duke e çuar faturën vjetore pranë 1 miliard dollarëve. Për më tepër, Kopenhageni ka shpallur një paketë prej 42 miliardë koronash për mbrojtjen arktike, pas kritikave amerikane se Danimarka nuk po bën mjaftueshëm për sigurinë e ishullit.

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ndodhet përballë një akti të vështirë ekuilibrimi: të mbrojë sovranitetin dhe kredibilitetin diplomatik të Danimarkës, pa prishur marrëdhëniet me SHBA-në në një kohë kur kërcënimi rus po rritet. Në të njëjtën kohë, brenda Danimarkës po shtohet debati se sa kuptim ka ruajtja e një lidhjeje me një territor që kërkon qartazi të largohet.

Kriza e Groenlandës nuk prek vetëm Danimarkën. Aleatët europianë shohin në këtë çështje një precedent të rrezikshëm për rendin ndërkombëtar pas vitit 1945, ku kufijtë dhe sovraniteti i shteteve konsiderohen të paprekshëm.

Video

Avokati Plarent Ndreca ka deklaruar se po shqyrtohet mundësia e një kallëzimi penal për kërcënimet që Erion Veliaj pretendoi se iu bënë nga Rama përmes ministrit të Drejtësisë. Ai bëri me dije se për këtë situatë janë njoftuar edhe avokatët e huaj. Ndreca zbuloi se i ka bërë të qartë kryeministrit Edi Rama se mbrojtjen ligjore të Veliajt do ta vendosë mbi interesat politike.

Vlora Hyseni ka refuzuar të paraqitet në seancën gjyqësore në Apelin e Posaçëm, ndërsa avokati i saj mbrojtës, Kastriot Selita, ka mbërritur në ambientet e gjykatës. Mësohet se efektivët e policisë janë paraqitur për të shoqëruar Hysenin drejt gjykatës, por ajo ka deklaruar se nuk dëshiron të marrë pjesë në seancë.

Çfarë pritet të ndodhë në GJKKO? Veliaj refuzon të marrë pjesë dhe kërkon leximin e letrës për takimin me Gogun në burg

Studentët e Universitetit Politeknik kanë ironizuar thirrjen e kryeministrit Edi Rama për dialog, duke kërkuar dorëheqjen e tij. Mbi disa karrige ata kanë vendosur foto të dhunës policore ndaj të rinjve me mbishkrimin "Diktator". Me këtë akt simbolik, protestuesit kanë shprehur qëndrimin e tyre të prerë ndaj kreut të qeverisë. Megjithëse kryeministri ka përsëritur ftesën për bisedime, studentët mbeten të vendosur në rrugëtimin e tyre. Ata deklarojnë se kërkesa për dorëheqje është e panegociueshme dhe nuk pranojnë kompromis.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme